Boek 4

Primaire gegevens

Schrijver: Aart van der Leeuw

Titel: De kleine Rudolf

Eerste uitgave: 1930

Inhoud

Rudolf, een wees, wordt mede door zijn oom Jacob ertoe gedwongen te stoppen met zijn studie. Om in zijn onderhoud te voorzien, wordt hij boekhouder. Op kantoor is Rudolf het voorwerp van spot, door zijn kleine en mismaakte lichaam. Hierdoor ontwikkelt hij een minderwaardigheidscomplex en wordt hij erg schuw. Rudolf huurt een kamer in het souterrain van een herenhuis, waar een echtpaar woont met twee kinderen, Wouter van zeven en Georgine van vier. Rudolf droomt vaak van een gelukkig gezin. Hij fantaseert dat hij getrouwd is met de moeder van Wouter en Georgine

Rudolf heeft vakantie en vroeger bracht hij deze door bij zijn tante Maarte. Ze klaagde dan altijd over haar ondankbare dochter Martha, die haar ouders heeft verlaten om op het land te gaan werken. Maar nu is tante Maarte gestorven evenals oom Jacob en Rudolf weet niet wat hij moet doen. Dan nodigt Martha hem uit om te komen logeren op haar boerderij. Rudolf koopt nieuwe kleren, neemt de trein, maar vergeet over te stappen en komt een dag te laat aan

Martha voelt zich bezwaard, omdat zij naar haar mening op gestolen goed, wat eigenlijk van Rudolf had moeten zijn. Oom Jacob heeft namelijk Rudolfs erfenis er doorheen gejaagd, waardoor Rudolf niet kon studeren. Martha’s ouders bleken later zoveel geld na te hebben gelaten dat zij dit landgoed kon kopen. Martha stelt voor om te trouwen, maar Rudolf wijst haar af, omdat hij denkt dat ze het doet uit medelijden. Bovendien komt neef Martinus op bezoek, deze is verliefd op Martha. Rudolf kan het niet aanzien en vertrekt. Dan verloven Martha en Martinus zich.

Het herenhuis wordt verkocht en Rudolf moet een andere kamer zoeken. Hij komt terecht bij een hulpbehoevende moeder met een dochter, Jeanne, die net zo misvormd is als Rudolf. Rudolf krijgt medelijden met haar. Hun relatie krijgt een seksuele kant, zij raakt zwanger en ze beginnen te praten over een huwelijk.

Jeanne sterft door de geboorte van hun kind wat ook niet leeft. Acht jaar later zijn Rudolf en Martha getrouwd en hebben twee kinderen; Wouter en Georgine.

Compositie en tijdsverloop

In het boek verloopt er ongeveer tien jaar. Het verhaal verloopt chronologisch met uitzondering van enkele flashbacks. Op het einde is er sprake van een enorme flash forward. Het is dan opeens acht jaar later en Rudolf en Martha hebben twee kinderen.

Ruimte

Het verhaal speelt zich vooral af in het souterrain van Rudolf, de boerderij van Martha en de woning van Rudolf en Jeanne. In zijn souterrain en de woning met Jeanne is hij totaal niet gelukkig omdat het sombere ruimtes zijn. In de boerderij van Martha voelt hij zich levend.

De wijze van vertellen

Het boek is geschreven volgens de ik-vertelwijze, vanuit het standpunt van Rudolf.

Thema

Minderwaardigheidsgevoel

Personages

Rudolf is de hoofdpersoon in het verhaal en het verhaal wordt vanuit zijn perspectief verteld. Hij fantaseert en droomt veel. Rudolf is abnormaal klein en misvormd. Velen mensen spotten hiermee en daarom heeft Rudolf een verminderd zelfbeeld. Hij wilt niet met Martha trouwen omdat hij denkt dat ze het uit medelijden doet, maar uiteindelijk doet hij hetzelfde bij Jeanne. 

Martha is de nicht van Rudolf. Wanneer Rudolf niet met haar wilt trouwen, denkt ze dat hij haar te dom vindt. Hierdoor krijgt Martha ook last van een verminderend zelfbeeld. Martha is een mooie vrouw.

Jeanne is de eerste geliefde van Rudolf. Rudolf heeft medelijden met haar, omdat ze ook klein en misvormd is. Uiteindelijk sterft ze en Rudolf heeft het daar erg moeilijk mee. 

Titel, ondertitel en motto

Titel: 
"De kleine Rudolf" kan twee betekenissen hebben. De titel slaat op het feit dat Rudolf klein en misvormd is, maar het kan ook betekenen dat Rudolf een verminderd zelfbeeld heeft. 

Keuze opdracht (Ansichtkaart)

`