Boek 5

Primaire gegevens

Schrijver: Karel Glastra van Loon

Titel: De passievrucht

Eerste uitgave: 1999, Amsterdam

Inhoud

Armin Minderhout hoort, nadat hij en zijn vriendin Ellen een medisch onderzoek zijn ondergaan, dat hij al zijn hele leven onvruchtbaar is. Hij kan zijn oren niet geloven, hij heeft immers een zoon van 13 jaar oud, Bo. Toch blijkt hij aan het syndroom van Klinefelter te lijden, een aangeboren afwijking van de geslachtschromosomen waardoor zijn sperma geen zaadcellen bevat. Armin is vastbesloten om de echte vader van Bo te achterhalen. Zijn toenmalige vriendin, Monica, kan hij het niet meer vragen, zij is reeds tien jaar dood, ze is gestorven aan hersenvliesontsteking. Als eerste verdenkt hij Robert, een ex-vriend van Monica. Hij blijkt het echter niet te zijn, hij weet niet eens dat Monica al tien jaar dood is. Vervolgens verdenkt hij de huisarts en Nico Neerinckx een vroegere collega van Monica. De eerste blijkt van niks te weten, de tweede daarentegen word wel erg verdacht als blijkt dat zijn oudste zoon ook Bo heet. Armin is er zeker van dat hij het is, maar zwijgt er verder over, behalve tegen Ellen en Dees zijn beste vriend. Als Armin en Bo samen weekend op Ameland zijn zegt Armin het tegen Bo dat hij zijn vader niet is in een ruzie, hij had Bo betrapt met een meisje in bed. Vlak hierna sterft de vader van Armin. Als hij en Dees het huis ontruimen vindt Armin een briefje van Monica aan zijn vader er staat: ‘ik ben zwanger. Monica.’ Het is nu duidelijk wie de echte vader van Bo is. Thuis gekomen geeft Ellen hem een brief van Monica aan Bo, waarin zij aan hem uitlegt wie zijn vader is. Het blijkt dat Bo en Armin halfbroers zijn.

Compositie en tijdsverloop

Er lopen twee verhalen door elkaar heen. Ten eerste het verhaal wat zich afspeelt in het heden, waarin Armin dus op zoek is naar de biologische vader van Bo. Daarnaast is er ook een deel van het verhaal wat zich in het verleden afspeelt, waarin de relatie tussen Monica en Armin duidelijk wordt. De vertelde tijd, van het begin van de relatie met Monica totdat Armin ontdekt wie de vader is van Bo, is in totaal ongeveer 15 jaar.

Ruimte

Het verhaal speelt zich vooral af in Amsterdam, waar Armin woont met Bo en Ellen. Hij woonde hier ook toen Monica nog leefde. Ook speelt het verhaal zich dus af in Ameland, waar Armin dus in een ruzie aan Bo verteld dat hij zijn vader niet is.

De wijze van vertellen

Het boek is geschreven volgens de ik-vertelwijze vanuit het perspectief van Armin.

Thema

Vaderschap

Personages

Hoofdpersonage is Armin Minderhout. Hij werkt als corrector op een wetenschappelijke uitgeverij en houdt zich onder andere bezig met teksten uit de sociobiologie en de medische wetenschap. Kennis en weetjes beheersen ook zijn dagelijkse leven. Zo houdt hij eindeloze wetenschappelijke betogen tegen Bo, die dan nog een baby is. En als deze groter is, leert hij hem onder meer de formules om de straal van de aarde mee te berekenen. Ook het verlies van zijn vaderschap rationaliseert hij door zich telkens weer te beroepen op uitkomsten van onderzoeken naar vruchtbaarheid en ouderschap. Daartegenover citeert hij ook regelmatig uit Het Evangelie van Philippus, dat eerder een filosofische tekst is dan een tekst uit de hoek van de empirische wetenschap. Bovendien toont Armin zich bij het oplossen van het raadsel geen echte logicus.
Bo kent door Armins hobby, vogelen, alle vogels bij naam, hoewel hij zelf liever naar de grond kijkt: hij houdt van torren en reptielen. Het meest opvallende aan Bo is dat hij, sinds hij na de dood van zijn moeder nachtmerries kreeg, met de ogen open slaapt. Pas na zijn eerste liefdesnacht slaapt hij weer met de oogleden toe. Voor de rest komt de jongen als evenwichtig en misschien wat vroegwijs over. Uiterlijk vertoont hij sterke overeenkomsten met Armin, waarbij vooral de forse kinpartij opvalt.

Ellen heeft Armin via Monika leren kennen, als ze samen voor De Kleine Wereld werken. Armin en Ellen slapen al een enkele keer met elkaar als Monika nog leeft. De allereerste keer slapen ze trouwens met z'n drieën. Ellen vormt de stabiele factor in Armins leven. Een maand of acht na de dood van Monika is zij het die Armin ervan kan overtuigen weer een regelmatig leven te gaan leiden, in plaats van tot diep in de nacht met een slapende Bo op zijn rug de kroegen af te lopen. Die evenwichtigheid doet ook van zich spreken, nadat ze gehoord heeft dat Armin haar geen kind kan geven. Het blijkt voor haar geen reden hem te verlaten en ze lijkt zich vrij gemakkelijk in haar lot te schikken. Ellens belofte aan Monika te zullen zwijgen over de ware vader van Bo gaat zo ver, dat ze zelfs Armin voorliegt.

En dan is er nog Monika, die alleen in de flashbacks optreedt. Zij heeft een spierwitte huid en rood haar. Armins vader is verbaasd, dat zijn zoon, die tot dan toe weinig interesse voor meisjes heeft getoond, met zo'n mooie vrouw thuiskomt. Monika is een alternatief meisje. Ze is politiek links georiënteerd, feministisch en tegen dierproeven. Het alternatieve is ook terug te vinden in de opvoeding van Bo: het kind slaapt tussen zijn vader en moeder in en wordt overal mee naartoe gedragen in een slendang. Monika is gestopt met haar studie en heeft gekozen voor een eigen leven. Als Bo geboren is, gaat ze weer werken, terwijl haar vriend het kind opvoedt. Als corrector werkt die trouwens toch thuis. Monika heeft een slechte verhouding met haar ouders, die haar hun smaak en mening proberen op te dringen. Monika's keuze voor Armin bevalt hen ook niet en uiteindelijk verwijten ze hem zelfs de dood van hun dochter en het feit dat ze hun kleinzoon nooit meer zien.

Titel, ondertitel en motto

Titel:

De titel van De passievrucht moet letterlijk genomen worden als 'de vrucht, het gevolg van een gepassioneerd moment'. De vrucht is een baby, Bo, die geboren is ten gevolge van de spontane geslachtsdrift van Monica en de vader van haar vriend. Bo is echter wel degelijk ook het kind van Monika en Armin, die hem opvoedt als zijn eigen vlees en bloed. Ook, of misschien juist, nadat Armin weet dat ze halfbroers zijn, overwint de liefde en kan het leven verder gaan.

Motto:

Als motto heeft de roman een citaat meegekregen uit de songtekst It Wasn't God Who Made Honkytonk Angels, gezongen door Dolly Parton: 'From the start/Most every heart/That's ever broken/Was because/There always was/A man to blame'. Zoals een goed motto betaamt, is de strekking hetzelfde als bij het verhaal dat komen gaat: ook Armins hart breekt door een andere man, zijn eigen vader nota bene.

Keuze opdracht (Ansichtkaart)