Primaire gegevens

Schrijver: Tessa de Loo

Titel: Isabelle

Eerste uitgave: Amsterdam, De Arbeiderspers, 1989

 

Inhoud

Op klaarlichte dag verdwijnt de beroemde actrice Isabelle Amable. Een nauwkeurige zoektocht in de bossen en bergen van de Auvergne levert niets op en uiteindelijk verflauwt de interesse voor Isabelle. Alleen Bernard Buffon, onderwijzer in het dorp waar Isabelle logeerde, geeft niet op.

Politieagenten hadden ook Jeanne Bitor ondervraagd, maar ze verlieten snel het bouwvallige huis, vanwege het afstotelijke uiterlijk van de vrouw. Jeanne Bitor werkt in het dorpscafé en schildert over het onderwerp "verval". Haar huis is gevuld met schilderijen van dode, halfvergane dieren. In één van de kamers ligt Isabelle. Zij is het model voor een nieuwe serie schilderijen, waarin Jeanne de vermagering en aftakeling van het menselijk lichaam wil vastleggen. De lelijke vrouw was, gedreven door jaloezie en bezetenheid, de mooie actrice gevolgd toen zij naakt aan het zwemmen was. Pas nadat Isabelle onder bedreiging van Jeanne's honden meegegaan was, had ze verteld dat Isabelle maandenlang moest poseren en zolang haar gevangene was.

Isabelle wordt langzaam en moedwillig verhongerd en raakt steeds meer uitgeput.

De hooghartige Jeanne weigert elk gesprek, maar als Isabelle informeert naar haar schilderijen voelt ze zich gevleid. Isabelle is geschokt door de griezelige schilderijen. De volgende dag glijdt ze vermoeid van haar bank. Jeanne Bitor, die even denkt dat ze wordt beetgenomen, beseft dat ze haar schilderijen niet kan afmaken. Met tegenzin geeft ze haar vermagerde model weer voedsel. Isabelle benut deze gelegenheid en begint een gesprek. Jeanne Bitor aarzelt, maar als ze beseft dat ze voor het eerst van haar leven kan klagen over haar lelijkheid, vertelt ze gretig haar ideeën over schoonheid aan Isabelle.

Hoewel Jeanne vermoedt dat Isabelle haar vertrouwen probeert te winnen, ontstaat er toch langzamerhand een betere relatie tussen de twee vrouwen. Jeanne krijgt zelfs begrip voor Isabelle, die klaagt over haar ongelukkige leven (venederende huwelijksrelaties, misbruikt door haar stiefvader). Gevleid door deze aandacht, voelt jeanne zich gelukkig en verleent Isabelle enkele gunsten. Jeanne hoopt dat Isabelle bij haar kan blijven, zodat ze haar problemen met iemand kan delen. Maar door de opmerkzaamheid van Bernard Buffon verandert de situatie. Hij had informatie verzameld over Isabelle en had in het café gemerkt dat Jeanne veranderd was. Jeanne begrijpt uit het gesprek dat Isabelle tegen haar gelogen heeft en ze besluit met verdubbelde zelfdiscipline haar schilderij af te maken. Isabelle akteert smeekbeden en huilbuien, maar Jeanne let er niet op. De volgende dag hangt Isabelle zich op. Jeanne vindt haar en geschokt door het verlies van haar vriendin verbrandt ze haar schilderijen en loopt weg. Bernard Buffon bezoekt op dat moment het huis, gaat naar binnen en vindt Isabelle die nog in leven is. Ze vertelt dat ze haar ophanging akteerde. Het plan mislukte echter door de honden met een bijna fatale afloop. Desondanks wil Isabelle niet dat Jeanne Bitor gestraft wordt. Bernard Buffon, die dit niet kan begrijpen, beseft dat zijn verering voor Isabelle voorbij is. Hij voelt zich leeg en eenzaam en begint een zoektocht naar de vermiste Jeanne. Gefascineerd door haar lelijkheid, wil hij achterhalen wie zij was.

 

Compositie en tijdsverloop

Geen tijdsaanduiding (behalve in de eerste zin "niet lang geleden"). Er is wel een chronologische vertelvolgorde, maar het verhaal wordt vaak onderbroken door flash-backs.

 

Ruimte

Het verhaal speelt zich af in een dorp in de Franse streek Auvergne.

 

De wijze van vertellen

Er is een auctoriale (alleswetende) verteller. Deze vertelt het verhaal afwisselend vanuit het gezichtspunt van Bernard Buffon en Jeanne Bitor.

 

Thema

Jaloezie

 

Personages

De hoofdpersoon is Isabelle Amable, een beroemde filmster. Haar naam verwijst direct naar haar uiterlijk en karakter mooi (belle) en vriendelijk (aimable).

Jeanne Bitor, kunstschilderes en serveerster in het plaatselijke café. Zij is in feite ook de hoofdpersoon van het verhaal, omdat zij de tegenhanger van Isabelle is. De vrouw is oud en bijzonder lelijk (zie blz. 8). De schrijfster geeft een verklaring voor de naam een verbastering van Butor (reiger). Jeanne is wel intelligent en heeft veel gelezen. 

Bernard Buffon, de dorpsonderwijzer (Bouffon betekent koddige komiek in het Frans). Hij is dik en onaantrekkelijk. Hij idealiseert Isabelle en de schoonheid in het algemeen. Hij was in zijn jeugd door Isabelle en haar vader uit een benarde situatie gered. Toch kiest hij aan het eind de zijde van Jeanne Bitor. Hij is in feite een tussenpersoon tussen twee uitersten (mooi/lelijk). Dit blijkt uit zijn aanvankelijke verering voor Isabelle en zijn fascinatie voor Jeanne aan het eind van het boek.

 

Titel, ondertitel en motto

Titel:

De titel duidt op de naam van de hoofdpersoon, Isabelle.

 

Keuzeopdracht (gedicht)

Isabelle,

Waarom ben ik niet zoals jou,

Isabelle,

Waarom liet God mij in de kou?

 

Ik wil kunnen stralen als de zon,

Oh, als ik dat toch eens kon,

Een gezicht zo lelijk als de nacht,

Wie heeft dit lot voor mij bedacht?

 

Maar nee, fantaseren helpt mij niet,

Ik wil mijn passie uiten en daarbij mijn verdriet,

Op witte doeken geschilderd met pijn,

Waarom kon ik niet zoals jou zijn?

 

Ik kan het niet helpen,

Mijn jaloezie vreet me op,

Als het me nou wat minder zou schelen,

Zou ik mijn hart dan misschien kunnen helen?